Spinoza boegbeeld van Amsterdam
Spinoza wordt door veel deskundigen de grootste filosoof aller tijden genoemd. Tijdens en na zijn leven heeft hij een enorme invloed uitgeoefend op denkers als Hegel, Nietzsche en Einstein. Ook nu nog blijft hij wetenschappers en kunstenaars inspireren.
Met Spinoza heeft Amsterdam een historische 'superster' uit de Gouden Eeuw in huis, maar om redenen die in de biografie naar voren komen, heeft hij in Amsterdam nooit die waardering gekregen die hij verdient. Daar wil de Amsterdamse Spinoza Kring verandering in brengen. Door middel van cursussen, lezingen en studiegroepen, met een jaarlijks terugkerende debatdag rondom Spinoza's geboortedag, een Spinoza-wandeling, een Spinoza-tentoonstelling en het oprichten van een monumentaal gedenkteken in de buurt van zijn geboorteplek bij het huidige Waterlooplein. Spinoza moet het boegbeeld van Amsterdam worden!
Wat kunnen wij in deze tijd aan Spinoza hebben?
Spinoza helpt je bij het vinden van je levensgeluk en hij geeft je een volwaardig alternatief voor religies. Hij biedt een filosofie die het leven niet mystificeert maar het wil begrijpen zoals het werkelijk is. Spinoza ontzenuwt alle vormen van bijgeloof en speculatieve religieuze dogma's en verklaart alle georganiseerde religies voor onnodig, maar als je het echt nodig hebt, vind je bij hem toch een eigentijds godsbeeld.
In zijn visie bestaan het absolute 'goed en kwaad' niet, want die zijn altijd relatief en gekoppeld aan een persoon, gemeenschap of een staat. De mens is onderdeel van de natuur en onderhevig aan de eeuwige natuurwetten in een tijdloos, oneindig universum.
Ieder levend wezen wil zichzelf handhaven en dat geldt ook voor de mens. Daarom moet iedereen gestimuleerd worden om met al zijn capaciteiten het meeste uit zichzelf en uit het leven te halen. Tegelijkertijd bewijs je daarmee anderen een grote dienst en worden ook zij gestimuleerd om hetzelfde te doen.
Helaas worden mensen enorm tegengewerkt door irrationele emoties. Die emoties moet je niet ontkennen of onderdrukken, maar juist proberen te begrijpen, zodat je weet waar ze vandaan komen en je je gedrag steeds meer door je verstand kunt laten leiden. Je verstand maakt ook veel fouten, maar het zou de grootst mogelijk fout zijn het daarom te diskwalificeren. Het verstand is het beste wat we als mensen hebben en dat is juist een reden om je verstand te verbeteren, zodat je minder fouten maakt en je je emoties beter kunt hanteren.
Iedereen moet daarom zoveel mogelijk de gelegenheid krijgen om zijn eigen individuele ontwikkeling door te maken. Daarbij hoort een zo groot mogelijke vrijheid van denken en van meningsuiting, in een vrije democratische staat. Want alleen die kan de op basis van gezamenlijke rationele inzichten de voorwaarden creëren voor de individuele vrijheid en levensgeluk.
Aan de democratische besluiten die in die staat na rijp beraad genomen worden moeten dan ook alle religies, met hun uit gissingen voortkomende geloofsdogma's, ondergeschikt zijn. Want alleen dan krijgt iedereen de ruimte om op zijn eigen manier de waarheid te vinden, zich zelf te ontwikkelen en de hoogste vorm van kennis te bereiken, het 'intellectuele intuïtieve inzicht'. De liefde voor de natuur en voor de medemens is een logisch gevolg van dit 'intellectuele intuïtieve inzicht', en je kunt dat weer het best bereiken als je dat samen met anderen doet. Alles wat je doet, dat hieraan bijdraagt, kun je dus goed noemen.
Dat goed doe je niet om beloond te worden na je leven, maar in dit leven door een grotere zelfverwerkelijking en levensgeluk voor jou en voor zoveel mogelijk anderen.
Als je op zoek bent naar zingeving van je leven en je plaats in de eeuwigheid dan ligt die in de betekenis van wat je doet in dit leven, in deze wereld, en dus in de eeuwige oneindigheid van het universum.
