Cursussen en lezingen door derden
Hieronder maken wij melding van cursussen en lezingen van anderen. Deze staan in meer of minder los verband met Spinoza en zijn filosofie. Uiteraard vallen deze cursussen en lezingen buiten de verantwoordelijkheid van de ASK. Voor nadere informatie verwijzen wij u naar de websites van de organisaties die de cursussen organiseren.
Spinoza op Lesbos
In de eerste helft van september 2012 organiseren Jeroen Bartels en Frans Jespers op het Griekse eiland Lesbos een cursus over de Ethica van Spinoza. Het gedachtegoed van Benedictus de Spinoza (1632-1677) is voor de huidige tijd van grote betekenis. Dit willen de inleiders in de cursus laten zien.
Gedurende vijf dagen komt men ongeveer 3 uur 's ochtends en 1½ uur 's middags bij elkaar. De docenten geven dan inleidingen op de Ethica, lezen en verklaren teksten en praten met de deelnemers over de belangrijkste thema's. De rest van de dag kan men geheel naar eigen wens invullen, bijvoorbeeld met begeleide wandelingen in de schitterende omgeving.
Inleider: dr. J.J.A. (Jeroen) Bartels, oud-docent filosofie Rijksuniversiteit Groningen
Begeleider: F.G.M. (Frans) Jespers, docent filosofie en ethiek Avans Hogeschool in Breda
Het gewone leven en de ziel: 16de en 17de eeuwse spanningen
Zondag 9 t/m vrijdag 14 september 2012
Chissey-en-Morvan, Frankrijk
In de 16de en 17de eeuw ontstaat in Europa een nieuw zelfbeeld of beter gezegd een mensbeeld waarin het 'zelf' voorop staat. Deze tijd ontdekt het 'individu'. Beslissend is niet de groep waartoe men van oudsher behoort, maar de eigen identiteit die men zelf actief vormgeeft. De ontdekking van het individu is m.n. door Jacob Burckhardt in zijn De cultuur der Renaissance in Italië (1860) beschreven en sindsdien een geijkt thema in studies over het vroeg-moderne Europa. Ook Charles Taylor laat in zijn Bronnen van het zelf. De ontstaansgeschiedenis van de moderne identiteit (1989) uitvoerig zien dat het moderne 'zelf' iets radicaal nieuws is. Moderne mensen zijn actieve burgers: zij voeren de regie over het eigen leven, waarderen de alledaagsheid van werk en gezin hoog, richten zich naar een rationele ethiek van passiebeheer en evenwicht.
ISVW Summerschool: Opgeruimd gemoed
Maandag 30 juli t/m vrijdag 3 augustus 2012
ISVW, Leusden
Filosofen over een ideaal van levenskunst
Wanneer noem je een leven mooi of goed? Welke levenshouding is nastrevenswaard? En wat kun je er zelf aan doen?
Levenskunst kent een lange en gevarieerde geschiedenis. Een aantal van deze tradities heeft theorieën, spirituele oefeningen en meditatieve praktijken ontwikkeld met het doel om het gemoed op te ruimen of te vrijwaren van verstoring. Een opgeruimd gemoed is het gemeenschappelijke streven, ook al krijgt het in de verschillende tradities geheel andere namen.
VHS Spinozazomerweek
Maandag 23 t/m vrijdag 27 juli
Woodbrookershuis, Barchem
Achtergronden van Spinoza
De Spinozazomerweek, die jaarlijks wordt georganiseerd door de Vereniging Het Spinozahuis, zal plaatsvinden van maandag 23 t/m vrijdag 27 juli, in Barchem (Achterhoek).
Het thema betreft de invloed van eerdere filosofen en stromingen op Spinoza: achtergronden van Spinoza. Elke dag zal een bepaalde achtergrond worden behandeld: de klassieke oudheid, de scholastiek, joodse denkers, Machiavelli, Descartes.
Vrije wil?
Dinsdag 1 t/m vrijdag 4 mei 2012
ISVW, Leusden
Week rond de vrije wil met filosofen en neurowetenschappers. Met gastlezing door prof.dr. Dick Swaab.
Volgens veel hersenwetenschappers bestaat de vrije wil niet. De plek in de hersenen waar het bewustzijn zit, is niet de plek waar de beslissingen worden genomen. Wat betekent dit voor de vrije wil? Bestaat die soms niet meer? Maar hoe zit het dan met de beslissingen die we dagelijks nemen? Die nemen wij toch zelf?
Spinoza en godsbesef
Donderdag 29 maart 2012
De Kloostertuin, Rotterdam
Gesprek met Jan Knol, emeritus predikant en theoloog. Hij publiceerde beschouwelijke boeken over religie en herschreef in 2005 de Ethica van Spinoza. Als dominee predikte Jan Knol over God die buiten ons staat, maar Spinoza deed hem beseffen dat God verbonden is met alles en iedereen. Niet God met ons, maar in ons.
Verdieping Rationeel Emotieve Therapie
Zaterdag 17 maart 2012
ISVW, Leusden
Verdieping van de radicale filosofische manier van werken aan problematische emoties
In bijeenkomst 2 stond de stoïcijnse filosofie over denken en voelen centraal en in deze bijeenkomst komt het thema terug, maar nu aan de hand van de radicale filosofie over de passies van de 'filosoof onder de filosofen', Spinoza. Zijn metafysica blijkt verregaande en ingrijpende consequenties te kunnen hebben voor de praktijk van alledag. De invloed van taal, van verbeelding en van het eigen denken op de manier van in het leven staan, zich voelen en met andere mensen omgaan wordt geïllustreerd aan de hand van korte teksten van Spinoza zelf uit de Ethica, secundaire hedendaagse literatuur, en natuurlijk met oefeningen uit de praktijk.
Studiebijeenkomsten Vereniging Het Spinozahuis
Zaterdag 10 maart - 28 april 2012
Spinoza Lyceum, Amsterdam
Studiebijeenkomsten over de Korte verhandeling over god, de mens en zijn geluk
De Vereniging Het Spinozahuis organiseert voor de tweede keer bijeenkomsten over Spinoza's Korte Verhandeling over God, de mens en zijn geluk.
Elke bijeenkomst wordt geopend met een plenaire sessie waarin door een deskundige een inleiding wordt gehouden. Daarna wordt er in groepen van 8 à 10 personen gedurende 2 uur verder gediscussieerd onder begeleiding van een gespreksleider. Deze gespreksgroepen blijven steeds in dezelfde samenstelling bijeenkomen. De gespreksleiders rouleren over de groepen.
Cursus Volksuniversiteit Amsterdam
Vanaf 6 maart 2012
Volksuniversiteit Amsterdam
Opgeruimd gemoed. Filosofen over een ideaal van levenskunst
Levenskunst kent een lange en gevarieerde geschiedenis in Oost en West. Theorieën en oefeningen zijn ontwikkeld met het doel om het gemoed op te ruimen of te vrijwaren van verstoring. Een opgeruimd gemoed is het gemeenschappelijke streven, ook al krijgt het in de verschillende tradities geheel andere namen. Aan bod komen: Epicurisme, Stoa, Zen en Taoïsme. En enkele denkers, zoals Spinoza, Schiller en Huizinga. Wat zagen zij als de belangrijkste verstoringen van het gemoed? Hoe kan het 'bezette' gemoed worden ontruimd? En waar is het goed voor?
Lezing Herman De Dijn
Woensdag 22 februari 2012
De Heyzon, Biezelinge
De betekenis van Benedictus de Spinoza voor de mens van toen en nu
Herman De Dijn was de man die als beginnend wetenschapper alle boeken van Spinoza (1632-1677) diepgaand bestudeerde en met zijn enthousiasme, lezingen en boeken erover vanaf de jaren zeventig een hernieuwde golf van waardering voor Nederlands grootste filosoof op gang bracht. In het kader van drie lezingen over De betekenis van ... voor de mens van toen en nu, georganiseerd door de cultuurraad van Kapelle, geeft De Dijn op woensdag 22 februari een lezing over Spinoza.
Spinoza, een inleiding
Zaterdag 3 en zondag 4 maart 2012
ISVW, Leusden
Spinoza wil de ongewenste emoties en gedragingen van mensen niet bespotten, betreuren of veroordelen, maar begrijpen. Hoe je dit begrip van jezelf en andere mensen krijgt en welke verstrekkende gevolgen dit kan hebben voor je eigen alledaagse leven wordt in dit weekeinde op een toegankelijke manier en met concrete voorbeelden uitgelegd.
Denkers die de wereld veranderden
Maandag 20 t/m vrijdag 24 februari
ISVW, Leusden
NRC-Academy & Internationale School voor Wijsbegeerte
In deze speciaal voor NRC-lezers ontwikkelde week (uiteraard geen herfstweek, zoals het NRC abusievelijk meldde) komen de belangrijkste ontwikkelingen in het denken aan de orde. De mijlpalen in het denken worden besproken door de beste filosofiedocenten.
U verblijft van maandag tot en met vrijdag op Landgoed ISVW en krijgt les van ervaren filosofiedocenten. Verder geniet u van uitstekende maaltijden, ontmoet u geestverwanten en kunt u wandelen in de uitgestrekte bossen rond de school. De week begint op maandag 10.30 uur en eindigt op vrijdag rond 16.00 uur.
Hoofddocenten: Jan Flameling & Leon Heuts (er wordt gewerkt met twee groepen)
Gastdocenten: prof. Maarten Doorman, Daan Roovers, dr. Miriam van Reijen, prof. Han van Ruler en prof. Paul van Tongeren
Martin Saar over Spinoza
Donderdag 22 maart 2012
Universiteit Leiden
In het voorjaar van 2012 organiseert het Filosofisch Instituut van de Universiteit Leiden een nieuwe serie van de (Engelstalige) Practical Philosophy Colloquia.
Op donderdag 22 maart spreekt de jonge Duitse Spinoza-onderzoeker Martin Saar (Institut für Politikwissenschaft, FB Gesellschaftswissenschaften, J.W. Goethe-Universität) over Spinoza, Power and Politics.
Wat is Verlichting? Geschiedenis en actualiteit van een Westerse paradox
Vanaf donderdag 9 mei 2012
Universiteit Gent, België
De vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschap van de Universiteit Gent organiseert in het kader van de permanente vorming "Actuele filosofie" een lezingenreeks over de Verlichting.
Spinoza in gesprek met tijdgenoten
Vanaf 2 februari 2012
HOVO Overijssel
De Nederlandse wijsgeer Spinoza (1632-1677) behoort tot de groten uit de geschiedenis van de filosofie. Hoewel zijn filosofie niet eenvoudig is, heeft zijn werk, juist buiten de kringen van de beroepsfilosofen, op veel belangstelling kunnen rekenen. Goethe was door hem gefascineerd en de Nederlandse dichters Leopold en Gorter werden door hem beïnvloed.
Cursussen Instituut voor Filosofie
Vanaf februari 2011 kunt u bij het Instituut voor Filosofie weer terecht voor diverse cursussen over filosofie. U kunt een plaats reserveren voor deze cursussen via www.wijsbegeerte.org of 020 - 633.77.29.
De cursussen worden ook op vele andere plaatsen in het land gegeven.
Cursus Vrije Academie
Najaar 2011 in Groningen en Utrecht
Voorjaar 2012 in Amsterdam, Amersfoort en Zwolle
Geschiedenis van de westerse filosofie
Een andere kijk op de werkelijkheid
Maak kennis met de meest invloedrijke denkers, de voornaamste stromingen, de klassieke debatten en de centrale begrippen van de westerse filosofie. De Vrije Academie introduceert dit seizoen een nieuwe collegereeks waarin aandacht wordt besteed aan de veelzijdige historie van de westerse wijsbegeerte, vanaf de klassieke oudheid tot aan de hedendaagse tijd. Deze geschiedenis omspant méér dan 25 eeuwen, maar is nog steeds actueel: de denkbeelden die tijdens die 25 eeuwen zijn ontwikkeld, hebben het fundament gelegd voor de westerse beschaving en mede vorm gegeven aan het moderne mens- en wereldbeeld. Door de grote levensvragen én de uiteenlopende antwoorden die daarop door toonaangevende filosofen zijn gegeven te bestuderen, zult u inzicht verkrijgen in de belangrijkste ontwikkelingen en de diepere samenhang die de filosofiegeschiedenis kenmerken.
Basiscursus filosofie Volksuniversiteit Amsterdam
Vanaf 17 januari 2012
Volksuniversiteit, Amsterdam
In acht avonden volgt men de geschiedenis van de filosofie van de oudheid tot heden en in Oost en West. Denkers als Plato, Aristoteles, Spinoza en Kant worden in het licht van hun tijd bezien. Maar ook het belang van hun opvattingen voor de huidige samenleving en wetenschap komt aan de orde. De geschiedenis van de filosofie daagt ons uit om steeds kritisch naar ons eigen denken te kijken.
Deze cursus is in samenwerking met het Wijkopbouwcentrum Buitenveldert.
Spinozacursus Open Universiteit
In december 2006 is de Open Universiteit gestart met het via internet gratis ter beschikking stellen van zelfstudiemateriaal van hoge kwaliteit. Doel was de drempels van het hoger onderwijs te verlagen en mensen de kans te geven eenvoudig (gratis en via internet) leerervaringen op te doen. De afgelopen jaren hebben honderdduizenden mensen de speciale website www.opener.ou.nl bezocht en de cursussen doorgenomen of bestudeerd. Er is gestart met drie compacte cursussen, inmiddels zijn er een kleine 25 beschikbaar.
Sinds november 2008 is er een nieuwe loot aan de stam: de Spinozareeks. Onder supervisie van Spinozawinnaars worden zelfstudiecursussen gemaakt en beschikbaar gesteld op www.spinoza.ou.nl. De Spinozacursussen gaan veel verder dan een lezing of videocollege. Zij dragen niet alleen kennis aan over het onderzoeksdomein van de Spinozawinnaar, maar bieden ook oefeningen, opdrachten, studeeraanwijzingen en zelftoetsen. Bovendien zijn ze in het algemeen multimediaal en interactief.