Trouw-dossier Dood van de vrije wil
Neurologen hebben de vrije wil dood verklaard. In een serie artikelen heeft Trouw de mogelijke gevolgen hiervan onderzocht. De artikelen verschenen in de periode oktober 2010-maart 2011. Hieronder zijn links naar deze artikelen overzichtelijk bij elkaar geplaatst.
Hersenwetenschappers zijn het stilaan eens: de vrije wil bestaat niet. Onze bewuste beslissingen zijn de uitkomst van onbewuste processen waarover we geen ultieme controle hebben. De idee dat een bewust ik aan de knoppen zit, is een illusie.
Klopt dit, en zo ja: wat zijn de gevolgen van een onvrije wil? Met deze vragen heeft Trouw zich de een aantal maanden beziggehouden. De ontmanteling van de vrije wil zou namelijk vergaande gevolgen kunnen hebben. Nu de mens minder machtig en lucide lijkt te zijn dan we decennialang dachten, kunnen theologen misschien opnieuw vragen stellen over genade, almacht en predestinatie.
26 oktober 2010
'Wij mensen hebben geen vrije wil'
door Peter Henk Steenhuis
Hersenwetenschappers zijn het stilaan eens: de vrije wil bestaat niet. Klopt dit, en zo ja, wat zijn de gevolgen van een onvrije wil?
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
30 oktober 2010
Niemand kan verantwoordelijk zijn
door Peter Henk Steenhuis
In een serie artikelen onderzoekt Trouw de filosofische vraag: stel dat de menselijke vrije wil niet bestaat, wat zijn dan de gevolgen? Onze moraal, maar ook ons rechtssysteem krijgt dan rake klappen, denkt filosoof Jan Verplaetse.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
5 november 2010
Zonder vrije wil toch schuldig zijn
door Peter Henk Steenhuis
Stel dat de menselijke vrije wil niet bestaat, wat zijn dan de gevolgen? "Al zouden we geen vrije wil hebben", denkt hoogleraar Carla Sieburgh, "dan nog hebben we een instinctief gevoel van rechtvaardigheid."
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
11 november 2010
De vrije wil moet je niet schrappen
door Marc van Dijk
In een serie artikelen onderzoekt Trouw de filosofische vraag: stel dat de menselijke vrije wil niet bestaat, wat zijn dan de gevolgen? WRR-medewerker Will Tiemeijer schreef er een boek over.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
20 november 2010
'Zonder kennis geen vrije wil'
door Marc van Dijk
In een serie onderzoekt Trouw de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch hield een gastpreek waarin hij inging tegen het islamitische 'lotsdenken'. De vrije wil is voor hem een politiek ideaal.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
27 november 2010
'Vrije wil tast Gods almacht aan'
door Monic Slingerland en Gerrit-Jan Kleinjan
In een serie onderzoekt Trouw de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. De vraag naar het bestaan van de menselijke wil is al eeuwenoud, weten theologen Paul van Geest en Herman Selderhuis.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
4 december 2010
'Ik leef niet uit vrije wil, ik besta'
door Marc van Dijk
In een serie onderzoekt Trouw de gevolgen van de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. Verslavingszorger Lex Wissink probeert dagelijks de wil aan te spreken van mensen die willoos heten te zijn.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
11 december 2010
Spirituelen doen niet zo aan vrije wil
door Wilfred van de Poll
De dood van de vrije wil; dat zou volgens wetenschappers een schok zijn voor aanhangers van nieuwe spiritualiteit. "Die zijn erg optimistisch over de wil." Aanbieders van spirituele cursussen zien het probleem niet.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
18 december 2010
'Laat potentiële daders zich vrijwillig melden'
door Marc van Dijk
In een serie onderzoekt Trouw de gevolgen van de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. Thomas Rinne, medisch directeur van het Pieter Baan Centrum, pleit voor een sterker beroep op de wil van mensen die weten dat ze de fout in kunnen gaan.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
15 januari 2010
'Zelfdoding is bewijs van vrije wil'
door Marc van Dijk
In een serie onderzoekt Trouw de gevolgen van de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. Ton Vink, filosoof en suïcideconsulent, werd vervolgd omdat hij mensen hielp die dood wilden.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
22 januari 2011
Reclamejongens weten het al lang: de rede doet er niet zo veel toe
door Wilfred van de Poll
In een serie onderzoekt Trouw de gevolgen van de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. Marketingdeskundigen dachten lange tijd: geef mensen voldoende informatie, en ze maken vanzelf de juiste keuze. Maar werkt het wel zo?
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
29 januari 2011
Mediteren om je illusies los te laten
door Marc van Dijk
Neurologen hebben de vrije wil doodverklaard. In een serie onderzoekt Trouw de mogelijke gevolgen hiervan. Henk Barendregt is wiskundige en meditatieonderzoeker. Hij leidt meditaties met als doel 'de illusie van beheersing en controle' los te laten.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
5 februari 2011
Onze neuronen zijn ons te snel af
door Wilfred van de Poll
In een serie onderzoekt Trouw de gevolgen van de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. MRI-scans laten zien hoe reclame werkt: het brein heeft al een keuze gemaakt voordat wij ons ervan bewust zijn.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
15 februari 2011
'Ik bén mijn brein niet'
door Marc van Dijk
In een serie onderzoekt Trouw de mogelijke gevolgen van de door neurologen verklaarde dood van de vrije wil. Scholieren met filosofie in hun pakket gaan zich de komende jaren buigen over de vrije wil. In Leiden riepen de nieuwe examenbundels een levendig debat op.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
19 februari 2011
Gedoemd te falen in de liefde
door Wilfred van de Poll
In een serie onderzoekt Trouw de gevolgen van de door neurologen veronderstelde dood van de vrije wil. Vreemdgaan, ontdekte psychologe Tila Pronk, is geen keuze uit vrije wil, maar een kwestie van hersencapaciteit.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
26 februari 2011
Een mens is geen hersenplaatje
door Wilfred van de Poll
De vrije wil bestaat niet, stellen hedendaagse neurologen. Wat betekent het voor hoe je je kinderen moet opvoeden? "Als de vrije wil niet bestaat, kun je als opvoeder je boeltje pakken."
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
8 maart 2011
'Cultuur is een breinproduct'
door Marc van Dijk
Neurologen hebben de vrije wil doodverklaard. In een serie onderzoekt Trouw de mogelijke gevolgen hiervan. De toonaangevende onderzoeker Antonio Damasio laat zien dat ons bewustzijn in de kern dierlijker is dan we dachten. En toch zal hij de vrije wil nooit ontkennen.
Het hele artikel kunt u lezen op de website van Trouw.
