Een monument voor Spinoza
Spinoza hield van Amsterdam, maar waarom houdt Amsterdam niet van hem?
Het antwoord op deze vraag is onder andere te vinden in het baanbrekende boek Radicale Verlichting (2005) van de Britse historicus Jonathan Israel. Hij laat op overtuigende wijze zien hoe enorm groot de invloed van Spinoza's filosofie al tijdens zijn leven was, maar ook hoe fanatiek en meedogenloos de tegenstand was. Met een averechts effect, want zijn filosofie had ondergronds in heel Europa een enorme invloed. Wat nu de Verlichting genoemd wordt, was in feite een voor de wereldlijke en religieuze autoriteiten acceptabele variant van de rationele filosofie die Spinoza bijna een eeuw daarvoor had opgeschreven.
Spinoza is overduidelijk toe aan een serieuze herwaardering en aan een ruimhartig eerherstel in Amsterdam, de stad die zo'n grote rol in zijn leven en denken heeft gespeeld. Amsterdam mag zonder enige twijfel trots zijn op deze grote zoon die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van de seculiere, democratische en tolerante samenleving.
Spinoza zou dus geëerd moeten worden met een monumentaal gedenkteken, een landmark, dat hem de plek in Amsterdam geeft die hij verdient.
De Amsterdamse Spinoza Kring heeft duidelijke ideeën over de aard van het gedenkteken, dat wil zeggen, over de eigenschappen die het zou moeten hebben. De concrete invulling daarvan is het terrein van de kunstenaar. De opdracht is dus bedoeld als een 'springplank' voor de fantasie van de kunstenaar.
Als het gedenkteken er straks staat dan zou het, om recht te doen aan de statuur van Spinoza, een opvallend en monumentaal karakter moeten hebben. Het zou een flinke ruimtelijke dimensie moeten hebben, het zou iets aan het publiek moeten communiceren over de belangrijkste denkbeelden van Spinoza en moeten uitnodigen tot bezinning. We denken tevens aan interactieve onderdelen die geactualiseerd kunnen worden, waardoor de link tussen Spinoza en de huidige samenleving gelegd kan worden. Daarnaast zou ook iets in het monument moeten verwijzen naar de relatie met het Amsterdam van de Gouden Eeuw en naar de Amsterdamse Spinoza Kring van destijds.
Het Spinozamonument moet dus een ervaring op zich zijn en een flinke indruk achterlaten bij het publiek, zodat men bij thuiskomst de behoefte voelt om zich in hem en zijn denkbeelden te verdiepen.
Wilt u een bijdrage leveren aan het gedenkteken, dan kunt u een donatie storten op Rabobankrekening 12.24.10.262 t.n.v. Amsterdamse Spinoza Kring te Amsterdam. Vermeld 'donatie gedenkteken' en uw e-mail adres.
Wilt u het gedenkteken als bedrijf of organisatie sponsoren dan kunt u contact opnemen met Frank van Kreuningen (voorzitter), 06 - 22 62 12 06 of 020 - 77 21 555 of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
De Stichting Amsterdamse Spinoza Kring is per 1 januari 2008 door de Belastingdienst aangemerkt als een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI), waardoor al uw giften in principe aftrekbaar zijn voor de belasting.
