ASK logo

spinoza handschrift

Henri Krop schreef een reactie nav. een artikel in het Parool van 20 maart waarin een weerslag van een gesprek met Victor Kal, de schrijver van 'De list van Spinoza'.

Een korte versie van deze ingezonden brief haalde de krant. (zie afbeelding)

IMG_8439_copy.jpg

Hieronder de eerst verstuurde langere versie van Henri Krop:

-----------------------

Spinoza: boegbeeld of angstbeeld van Amsterdam?

In het Parool van zaterdag 20 maart stond een interview met Victor Kal, de schrijver van het recent verschenen De List van Spinoza. Volgens hem was de zeventiende-eeuwse filosoof Spinoza een theoreticus van het fascisme, die een gelijkschakeling van alle burgers voorstaat: een voorbeeld voor Trump, Baudet en Poetin maar niet een inspiratiebron voor Biden, Rutte, of onze burgemeester. Deze politici willen geen ‘redder van het volk’ zijn, maar meerderheden zoeken achter een bepaald beleid. Spinoza is een manipulator, zo beweert Kal, die stelselmatig en listig zijn werkelijke bedoelingen achter mooie woorden verhult en ‘een leider voorstaat, die het volk aan zich weet te binden met een verhaal, waarin hij als de redder verschijnt.’

Het is inderdaad waar dat volgens Spinoza de geschiedenis vele leiders kent die de godsdienst als een mythe gebruiken om het volk koest te houden. Koningen hebben bijvoorbeeld geprobeerd, zo schrijft hij, ‘de mening te laten post vatten dat zij van de goden afstammen’ . Het oude Israël kende een theocratie, waar ‘de wetten van de staat’ en de goddelijke wetten samenvielen. Ook daar wierpen de leiders zich op als de spreekbuis van God.

Met deze observatie is Spinoza nog niet een theoreticus van het fascisme en de associatie van zijn naam met vrijzinnigheid en tolerantie een vergissing, want zo’n vermenging van politiek en religie is geen goed idee. In Spinoza’s eigen woorden: ‘In Amsterdam leven alle mogelijke mensen van iedere natie en geloofsrichting met de grootst mogelijke eendracht samen.’ Dat kan, omdat in het maatschappelijk verkeer hier niet van belang is wat men denkt, maar of ‘men te goeder trouw handelt’. ‘Geen geloof is zo gehaat dat zijn aanhangers niet onder de bescherming staan van de overheid, wanneer ze volgens de wet leven.’ Een vrije samenleving als Amsterdam in de 17e eeuw - en nu - is alleen mogelijk is als de wet voor iedereen geldt, de overheid incluis. Spinoza pleit voor een overheid die de burgers ‘niet door angst aan te jagen tot slaaf maakt’, maar hen vrijmaakt zodat zij de mogelijkheid hebben ‘zich te doen gelden’. Het standbeeld van Spinoza bij de Stopera met het opschrift ‘het doel van de staat is de vrijheid’ vat zijn ideeën wel degelijk goed samen. Daarom propageert de Amsterdamse Spinoza kring Spinoza als een boegbeeld van onze stad.

Spinoza vindt mythen die een leider als redder van de natie schetsen schadelijk en noemt een samenleving waar alle neuzen dezelfde kant opstaan een perverse illusie. Simpelweg, omdat mensen verschillend zijn, is het onverstandig de politiek aan een Leider toe te vertrouwen, zoals het fascisme wil, want dat sluit mensen of groepen uit. Spinoza pleit voor een politiek die de burgers betrekt bij de besluitvorming, want alleen dan zijn ‘onredelijke besluiten het minst te vrezen’. Zijn antwoord op het ‘fascisme’ en populisme van nu zou niet zijn, zoals Kal zegt, ‘een op de juiste wijze opgevatte religieuze wet’, maar een politiek, die van het streven van ieder mens naar vrede én vrijheid uitgaat.

Henri Krop, secretaris van de Amsterdamse Spinoza Kring

 

------------

 

linkje artikeltje Parool:

https://www.parool.nl/es-b2bdcf80

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

De Ambassade van de Vrije Geest heeft een youtubelink beschikbaar gesteld waarin het interview door Karianne Marx met Maxime Rovere over zijn zojuist verschenen boek 'Spinozaland' te zien is.

Aldus hierbij:

De video is de opname van het Zoomevenement. Het interview met de auteur is in het Engels.
Spinozaland is een boek dat zich niet makkelijk laat karakteriseren. Het is fictie, maar wel gebaseerd op een enorme hoeveelheid historisch bronnenmateriaal en –onderzoek. Bovendien is het ook een filosofisch boek, waarin de ideeëngeschiedenis met veel verrassende inzichten tot leven komt.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Op donderdag 11 februari om 15.30 wordt in de Ambassade van de Vrije Geest het zojuist in vertaling verschenen 'Le Clan de Spinoza' van Maxime Rovere online gepresenteerd.

Spinozaland, De ontdekking van de vrijheid - Amsterdam 1677 is vertaald door Hendrickje Spoor en Frank Mertens en wordt uitgegeven door Uitgeverij Balans.

Rovere zal voor dit doel aanwezig zijn en geïnterviewd worden door Karianne Marx van de Amsterdamse Spinoza Kring (voertaal Engels). Denker des Vaderlands Daan Rovers zal het eerste exemplaar in ontvangst nemen.

Het betreft een fictieve maar op feiten gebaseerde schets van de 17e eeuwse wereld rondom- en van Spinoza.

Geïnteresseerden kunnen zich via deze link aanmelden. (gratis)

Na aanmelding krijgt u per mail een linkje toegestuurd waarmee de presentatie via livestream online gevolgd kan worden (of later bekeken kan worden).

Voor meer info:

https://www.uitgeverijbalans.nl/boeken/spinozaland/

https://embassyofthefreemind.com/nl/museum/agenda#SPIN21

 

Schermafbeelding_2021-02-08_om_12.29.51.png

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Voor de vrienden van de Amsterdamse Spinoza Kring (word vriend! ;-) was voor 17 april 2020 een lezingen avond georganiseerd in de Oba (Het uur van de waarheid in de 17e eeuw) die helaas toen afgelast moest worden vanwege Corona.
Ook de 2e poging die gepland stond voor het najaar van 2020 kon geen doorgang vinden.

Gelukkig waren twee van de sprekers in de gelegenheid hun lezing digitaal op te nemen.
Na deze eerst alleen te hebben gedeeld met de 'Vrienden van...' leek het ons goed om ze nu ook aan een breder publiekbeschikbaar te stellen.

>Hierbij de link naar de lezing op youtube van Bart Leeuwenburgh

>Hierbij de link naar de lezing op youtube van Henri Krop

 

 

 


Toelichting 2020

Het thema van de maand van de filosofie is dit jaar ‘Het uur van de waarheid’. In samenwerking met OBA organiseert de Amsterdamse Spinoza Kring
‘Het uur van de waarheid in de 17e eeuw’.

In de Oudheid was de filosofie een rusteloos zoeken naar waarheid. Volgens Plato is deze waarheid alleen te vinden door ons te richten op de ware werkelijkheid van onveranderlijke ideeën. We moeten ons dus afwenden van de vergankelijke wereld om ons heen. Als we ons op de waarneembare werkelijkheid richten, verwerven we geen kennis maar slechts meningen. We leren de waarheid niet vanzelf kennen. Dit vonden ook denkers als Bacon en Descartes in de vroege Verlichting. Zij zagen in de vooroordelen de voornaamste bedreiging voor het zoeken naar waarheid van de filosofie. Zo hebben wij mensen van nature de neiging zonder voldoende bewijs te generaliseren, of datgene wat we graag zouden willen voor waar aan te nemen. Ook onze opvoeding brengt ons op een dwaalspoor, want we nemen dingen kritiekloos voor waar aan. Verder staan emoties vaak het nuchter onderzoek van de wereld in de weg. Descartes bedacht een methode om onze meningen systematisch te bevragen zodat we inzicht krijgen in onze vooroordelen.

Adriaan Koerbagh (1633-1669), de maker van woordenboeken vol kritiek op de Bijbel en de elites, liet zich door de ideeën van Descartes inspireren om te strijden tegen vooroordelen.
Bart Leeuwenburgh (*1960) docent geschiedenis van de filosofie aan de Erasmus Universiteit, zal Koerbagh’s Verlichtingsproject analyseren en tonen hoe voor hem het uur van de waarheid kwam en hoe hij bereid was daarvoor met zijn leven te betalen. Aan de andere kant is de zeventiende eeuw de tijd waar nieuwe communicatie middelen de mogelijkheid bieden om via een uitgekiende strategie de mensen te laten geloven dat iets waar is.
Ingmar Vroomen (*1978), historicus, promoveerde aan de Erasmus Universiteit met Taal van de Republiek. Het gebruik van vaderlandretoriek in Nederlandse pamfletten, 1618-1672. Aan het Huygens instituut werkt hij mee aan het onderzoek naar de brieven van Johan de Witt. Hij zal laten zien hoe dit soort media strategiën toen werkten.
Henri Krop (*1954), bijzonder hoogleraar Spinoza Studies te Rotterdam, zal over het mensbeeld in Spinoza’s ethiek spreken en laten zien hoe hij een middenweg bewandelde tussen het idealisme van de klassieke filosofie dat in het zoeken naar waarheid de enige sleutel tot een waardevol leven zag en het cynisme van de moderne wereld voor wie het media moment ‘het traditionele uur der waarheid’ heeft vervangen.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Een beetje laat maar de ingezonden mail met dit mooie plaatje was onder op de stapel geraakt.
Maar het is zeker de moeite waard om het alsnog bij de berichten een plek te geven.

Het is van Thom Breukel en, zo lezen we in zijn mail, in de eerste coronagolf getekend voor de Amsterdamse Spinoza Kring.
Spinoza's leven in een fraaie zwart-wit omlijsting.

 

Spinoza_vita.jpg

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Onlangs van de pers gerold een nieuw boek van Herman de Dijn, emeritus hoogleraar moderne filosofie (KU Leuven): 'De andere Spinoza, De twee wegen naar het ware geluk'.

De Dijn publiceerde meerdere studies over Spinoza (en Hume) en was jarenlang bestuurslid en voorzitter van de Vereniging Het Spinozahuis.

Uitgegeven door Pelckmans uitgevers en vanaf 28 oktober 2020 verkrijgbaar/bestelbaar bij de betere boekhandel.

ISBN 978-94-6310-583-5

Pelckmans uitgevers
Brasschaatsteenweg 308 2920 Kalmthout
pelckmansuitgevers.be

 

 

Schermafbeelding_2020-10-24_om_22.51.45.png

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

 

Schrijver Andrea Voigt overhandigt op dinsdag 6 oktober bij het beeld van Spinoza aan de Zwanenburgwal het eerste exemplaar van haar boek Niemand is zo wakker aan wethouder Groot Wassink.
Een historische roman over het leven van Spinoza. Groot Wassink gaat bij de overhandiging in op het belang van Spinoza's gedachtengoed in deze 21ste eeuw.


Voigt deed uitgebreid onderzoek naar Spinoza, ondanks dat er nationaal en internationaal al veel (wetenschappelijke) onderzoeken naar hem zijn gedaan en boeken over hem zijn verschenen. 'Juist omdat er al zoveel non-fictie over deze filosoof beschikbaar is, wilde ik een historische roman schrijven. Waarin de feiten kloppen, maar waarbij ik in de gedachten van Spinoza kruip en de lezer meeneem in zijn gedachtewereld en dagelijkse besognes. Spinoza was op zoek naar "bestendig geluk", maar vond hij dat ook? En wat dacht en voelde hij daarbij? Mij inleven in "de man achter" zijn beroemde filosofie en daar een mooi en boeiend verhaal van maken was een uitdaging, maar fijn om te doen. Zeker omdat de overeenkomsten met de huidige tijd zo duidelijk zijn, al zijn we ruim drie eeuwen verder', aldus auteur Voigt.


Het eerste exemplaar van Niemand is zo wakker (uitgeverij IJ) wordt overhandigd bij het beeld van Spinoza. Niet alleen omdat hiermee wordt voldaan aan de maatregelen vanwege Covid-19, maar ook vanwege de historische en symbolische waarde voor Amsterdam. Spinoza schreef namelijk: 'Amsterdam [bijvoorbeeld] plukt de vruchten van de vrijheid blijkens zijn groei, die alle volken bewonderen. In deze bloeiende en bevoorrechte stadstaat leven immers mensen uit alle volkenen met alle mogelijke geloofsovertuigingen eendrachtig samen.' En dat is waarom veel bewoners van Amsterdam in deze stad (willen) wonen.

Aanwezig zijn bij de overhandiging op dinsdag 6 oktober om 14.40 uur is gratis en mogelijk, mits er rekening gehouden wordt met de 1,5 meter-maatregelen. Bij regen gaat de overhandiging, onder paraplu's, ook door. De bijeenkomst duurt een klein half uur. Plaats: bij het beeld van Spinoza, Zwanenburgwal Amsterdam.

 

 

 

Schermafbeelding_2020-10-03_om_21.21.08.png

 

 Schermafbeelding_2020-10-03_om_21.21.38.png
Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Van de op 29 mei 2020 overleden Jos Scheren verscheen bij Starfisch Books, 'Politieke troost van Spinoza'.

Scheren was Spinoza 'fan' en kenner en schreef het zeer leesbare boekje samen met Wijnand Duyvendak nav. gesprekken die ze samen voerden over leven en werk van Spinoza.
Kort na het voltooien van het manuscript is hij helaas onverwacht overleden.

Scheren was neerlandicus en filosoof, Duyvendak is actief voor Groenlinks en actief in de milieubeweging.

Zie ook een artikel over Jos Scheren in de Volkskrant.

'Politieke troost van Spinoza' is te verkrijgen bij starfishbooks.org en bij de betere boekhandel.

 

PolitiekeTroost_Boekaankondiging_copy.jpg

 

 

 

 

foto uit de rouwkaart van Jos Scheren

 

Schermafbeelding_2020-09-22_om_20.40.39.png 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Van de Spinoza Kring Limburg (mede op initiatief van Stan Verdult opgericht) ontvingen wij het bericht dat het blog van Stan Verdult beschikbaar zal blijven.

Dat is heel mooi want het blog bevat voor Spinoza liefhebbers een schat aan informatie.
Misschien is ergens een vuurtje aangewakkerd en zal het blog op enige wijze een vervolg vinden... Misschien...
Hoe dan ook, voorlopig kan men zich blijven laven aan:
http://blog.despinoza.nl/ en het vervolg: https://bdespinoza.blogspot.com/


Het blog is, zo lezen we op de site van de Limburgse Kring, door Leon Kuunders op 12 juni 2020 gearchiveerd. Leon Kuunders onderhield goede contacten met Stan Verdult en had op zijn verzoek het oude, eerdere blog al gearchiveerd. Leon Kuunders heeft na kort overleg het blog dat sindsdien door Stan Verdult is bijgehouden op 12 juni 2020 ook gearchiveerd. De Spinoza Kring Limburg dankt Leon Kuunders voor zijn inspanningen.
Ga naar de site van Leon Kuunders waar de links naar de archieven staan en daar is ook te vinden hoe opmerkingen of vragen kunnen worden doorgegeven: http://www.despinoza.nl/


zie voorts:
http://spinozakringlimburg.blogspot.com/

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Vandaag bereikte ons het droeve bericht dat Stan Verdult op 31 mei j.l. is overleden
en op 8 juni 2020 is gecremeerd.

Stan Verdult hield sinds 2007 een blog bij over 'Spinoza, Spinozisme en Spinozana'
http://blog.despinoza.nl/
Op 1 juli 2017 'verhuisde' het blog en zette hij het onvermoeibaar voort op https://bdespinoza.blogspot.com/


Het was en is (!) een rijke bron voor iedereen die iets over (de actualiteit van) Spinoza
en wat daarmee samenhangt wil weten.

De geestdrift, de frequentie en het enthousiasme waarmee hij tot 12 maart 2020
is blijven bloggen is ongeëvenaard.
Op het blog werden veel mooie en soms hevige discussies gevoerd.
Hij heeft Spinoza op het World Wide Web, in digitale vorm, een prachtige plaats gegeven.


We zullen Stan en zijn Spinoza berichtgeving enorm missen.

 

De foto uit de rouwkaart (via http://spinozakringlimburg.blogspot.com/):

 

 

Schermafbeelding_2020-06-11_om_11.37.04.png

 

 

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends


Door de Vereniging Het Spinozahuis georganiseerde studiemiddagen in het Spinozalyceum Amsterdam.

Ingeleid door achtereenvolgens:
P. Steenbakkers 
H. Krop 
H. de Dijn
P. Juffermans

Zie voor meer info: Vereniging Het Spinozahuis

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends


Adriaan Koerbagh: Eerherstel voor een dwarse denker


De Vereniging Het Spinozahuis organiseert in de periode 15 November 2019 tot 5 december 2020 een expositie over de vrijdenker Koerbagh op locaties in Rijnsburg, Amsterdam en Culemborg.

In oktober 1669 overleed Adriaan Koerbagh in het Willige Rasphuys in Amsterdam. Een jaar eerder was hij vanwege zijn ‘godslasterlijke geschriften’ tot 10 jaar werkstraf in het Rasphuys veroordeeld.

Zijn eveneens gearresteerde broer Johannes werd, doordat Adriaan alle verantwoordelijkheid voor de gewraakte geschriften op zich nam, vrijgelaten.

Koerbagh stelde, net als Spinoza, dat je God alleen kon leren kennen via de weg van de Rede. Hemel en hel, duivels en engelen, en bovennatuurlijke wonderen waren volgens hem mensen bedenksels. Niet blind geloof, maar kennis door middel van rationeel inzicht leidde volgens Koerbagh tot geluk. Een op de Rede gebaseerde godsdienst zou de basis moeten vormen voor een nieuw, rationeel staatsbestel. Koerbagh bracht zijn ideeën op een radicale manier aan de man; in het Nederlands. Hij heeft dat, nu 350 jaar geleden, met de dood moeten bekopen.

 

Ook voor kinderen!

Op de Koerbagh expositie kunnen kinderen de handpers gebruiken om de pagina af te drukken, waar de drukker stopte met het drukken van het boek “Een ligt schijnende in duystere plaatsen”. De tekst van die pagina vond hij zo opruiend dat hij Adriaan Koerbagh aangaf bij de autoriteiten. De zelf gedrukte pagina kunnen ze mee naar huis nemen. Daar valt veel met ze over te praten. Ook kunt u met hen de video bekijken die door een groep jongeren uit Katwijk is gemaakt over de “vrijdenker” Koerbagh.

Locaties en data tentoonstelling(en)

Rijnsburg: 15 november 2019 tot 15 maart 2020
Het Spinozahuis
Spinozalaan 29
2231 SG Rijnsburg
www.spinozahuis.nl
Open dinsdag t/m zondag 13.00 tot 17.00 uur

Amsterdam: 1 mei tot 1 augustus 2020
Embassy of the free Mind
Keizersgracht 1231015 CJ Amsterdam
www.embassyofthefreemind.com
Open woensdag t/m zaterdag 10.00 tot 17.00 uur

Culemborg: 5 september tot 5 december 2020
Kapel van Het Weeshuis
Herenstraat 29
4101 BR Culemborg
www.weeshuismuseum.nl
Open dinsdag t/m zondag van 11.00 tot 17.00 uur

Lezingen

Gedurende de looptijd van de tentoonstelling wordt er maandelijks een publiekslezing georganiseerd. Daarbij zullen experts dieper ingaan op de ideeën en de betekenis van de verlichting en op de rol die mensen als Spinoza en Koerbagh daarin gespeeld hebben.

Lees verder op: meer informatie over de lezingen in Rijnsburg.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedInShare with friends

Amsterdamse Spinoza Kring • Sint Antoniesbreestraat 69 • 1011 HB Amsterdam • 06 - 43.49.89.15 • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.